بفرستد ( چون آنجا را آسان‌تر مىيافتند ) خليفه آنها را به هواى ثروت خاندان كسرى يا به تعبير خود او ( غناء آل كسرى ) به جنگ با ايرانيان برانگيخت « 1 » و هنگامى هم كه قبيلهء بنى كنانه و گروهى ديگر از قبيلهء ازد براى اعزام به شام نزد او آمدند به آنها گفت . . . به عراق برويد و به جهاد مردمى بشتابيد كه از انواع رفاه زندگى برخوردارند شايد خداوند سهم شما را هم از آن زندگى ميراث شما گرداند و شما هم مانند آنها كه زندگى كرده‌اند زندگى كنيد . « 2 » قرار خليفه با قبيلهء بجيلة وقتى خليفه همين پيشنهاد را به جرير بن عبد الله و قبيله‌اش بجيله كه قبيله‌اى پرجمعيت بود كرد و آنها براى پذيرفتن پيشنهاد او از غنائم سهمى بيشتر از حق خودشان كه اسلام مقرر داشته بود طلب كردند عمر آن سهم اضافه را هم پذيرفت . « 3 » به گفتهء بلاذرى ، سهم اضافه‌اى كه آن قبيله افزون بر سهم خود خواسته بودند يك چهارم از تمام غنائمى بود كه در آن جنگ به دست مىآمد . و به گفتهء طبرى يك چهارم از خمسى بود كه سهم بيت المال مىگرديد . « 4 » و به گفتهء مسعودى يك چهارم از آنچه بود كه از سرزمين سواد فتح مىكردند . « 5 » عمر براى آنكه چنان حمله‌اى را ترتيب دهد نه‌تنها چنان تبعيضى را بين جنگجويان روا داشت بلكه بالاتر از آن از كمّلين اهل ردّه هم ، كه ابو بكر پس از درگيريهاى فراوان با آنها سرانجام آنها را زبون ساخته و از جامعهء مسلمانان بر كنار داشته و شركت آنها را هم در غزوات مسلمين منع كرده بود ، براى اين حمله يارى گرفت تا آنجا كه در جنگ قادسيّه چهره‌هائى همچون قيس بن مكشوح و عمر بن معدى كرب كه شرح اسلام‌ستيزى آنها در يمن در جلد اول اين كتاب گذشت « 6 » و طليحة بن خويلد الاسدى و مانندهاى اين‌ها را در صف سران و سرداران اين جنگ مىتوان ديد .

--> ( 1 ) . فتوح البلدان ص 310 . ( 2 ) . طبرى 1 / 8 - 2187 . ( 3 ) . فتوح البلدان ص 310 . ( 4 ) . طبرى ص 1 / 2183 و 1 / 2186 . ( 5 ) . مروج الذهب 3 / 53 . ( 6 ) . تاريخ و فرهنگ ايران . . . ج 1 ص 438 به بعد